MathApp/accounts/views.py

import logging
import math
import secrets
import uuid

from django.conf import settings
from django.core.cache import cache
from django.db import transaction
from django.utils import timezone
from drf_spectacular.utils import extend_schema
from rest_framework import status
from rest_framework.permissions import IsAuthenticated
from rest_framework.response import Response
from rest_framework.throttling import ScopedRateThrottle
from rest_framework.views import APIView

from .authentication import issue_access_token
from .models import OTPCode, Profile, Session, User
from .services import OTPDeliveryError, send_otp_sms
from .serializers import (
    GuestSessionRequestSerializer,
    GuestSessionResponseSerializer,
    LoginRequestSerializer,
    LoginResponseSerializer,
    ProfileResponseSerializer,
    RefreshRequestSerializer,
    RefreshResponseSerializer,
    RequestOTPRequestSerializer,
    RequestOTPResponseSerializer,
    SetGradeRequestSerializer,
    UpdateProfileRequestSerializer,
    SetGradeResponseSerializer,
)

logger = logging.getLogger(__name__)


class GuestAwareAccountThrottle(ScopedRateThrottle):
    """
    همان الگویِ GuestAwareContentThrottle (content/views.py)،
    GuestAwareAIThrottle (ai_tutor/views.py) و بقیه؛ چون GuestSessionView
    با هر deviceId جدید یک کاربرِ مهمانِ تازه (pk جدید) می‌سازه، یک
    ScopedRateThrottleِ سادهٔ per-user توسطِ چرخشِ حساب مهمان دورزدنی
    بود. اینجا برای SetUserGradeView (که مهمان‌ها هم می‌تونن صداش بزنن)
    از همین کلید بر اساسِ IP برای مهمان‌ها استفاده می‌شه؛ رفتارِ
    throttle برای کاربرهای غیرمهمان (per-user، مثلِ قبل) دست‌نخورده
    می‌مونه.
    """

    def get_cache_key(self, request, view):
        user = request.user
        if user and user.is_authenticated and getattr(user, 'is_guest', False):
            ident = f'guest-ip:{self.get_ident(request)}'
        elif user and user.is_authenticated:
            ident = user.pk
        else:
            ident = self.get_ident(request)

        return self.cache_format % {'scope': self.scope, 'ident': ident}


class GuestSessionView(APIView):
    """POST /api/auth/session — ایجاد سشن مهمان"""

    throttle_scope = 'guest_session'
    throttle_classes = [ScopedRateThrottle]

    @extend_schema(
        request=GuestSessionRequestSerializer,
        responses=GuestSessionResponseSerializer,
        tags=['Identity & Profile (accounts)'],
    )
    def post(self, request):
        serializer = GuestSessionRequestSerializer(data=request.data)
        serializer.is_valid(raise_exception=True)
        device_id = serializer.validated_data['deviceId']

        user, is_new_user = User.objects.get_or_create(
            device_id=device_id,
            is_guest=True,
            defaults={'name': ''},
        )

        # ثبتِ فعالیتِ کاربر: ایجاد/استفاده‌ی سشنِ مهمان یک سشنِ واقعیِ
        # کاربره، پس last_activity_at به‌روزرسانی می‌شه (بدونِ تأثیر روی
        # سایرِ رفتارِ endpoint).
        user.last_activity_at = timezone.now()
        user.save(update_fields=['last_activity_at'])

        token = issue_access_token(user.id)

        data = {
            'userId': str(user.id),
            'token': token,
            'isNewUser': is_new_user,
            'isGuest': True,
        }
        return Response(GuestSessionResponseSerializer(data).data)


class RequestOTPView(APIView):
    """
    POST /api/auth/otp/request — درخواستِ کدِ ورود.

    کد فقط با پیامک تحویل داده می‌شود. دو استثنا: در حالتِ DEBUG کد در فیلدِ
    devOtp برمی‌گردد تا تستِ محلی به پیامکِ واقعی نیاز نداشته باشد، و برای
    شماره‌های TEST_LOGIN_PHONES کدِ ثابتِ از پیش تعریف‌شده معتبر است.
    """

    throttle_scope = 'otp_request'
    throttle_classes = [ScopedRateThrottle]

    @extend_schema(
        request=RequestOTPRequestSerializer,
        responses=RequestOTPResponseSerializer,
        tags=['Identity & Profile (accounts)'],
    )
    def post(self, request):
        serializer = RequestOTPRequestSerializer(data=request.data)
        serializer.is_valid(raise_exception=True)
        phone = serializer.validated_data['phone']

        # شماره‌ی تستِ تیم: کد ثابت و از قبل معلوم است، پس نه ردیفِ OTP تازه‌ای
        # لازم است نه پیامکی. cooldown و سقفِ ساعتی هم رد می‌شوند چون هر دو از
        # گیرنده‌ی واقعیِ پیامک محافظت می‌کنند و اینجا پیامکی در کار نیست.
        #
        # ⚠️ کد عمداً در پاسخ برنمی‌گردد، برخلافِ devOtp در حالتِ DEBUG: این
        # مسیر روی سرورِ عمومی هم فعال است، پس برگرداندنش یعنی هر کسی که شماره
        # را بداند می‌تواند وارد شود.
        if phone in settings.TEST_LOGIN_PHONES:
            logger.info('OTP request for configured test phone: phone_suffix=%s', phone[-4:])
            data = {
                'success': True,
                'devOtp': '',
                'note': 'این شماره‌ی تستِ تیم است؛ کدِ ثابتش در تنظیماتِ سرور تعریف شده و پیامکی ارسال نمی‌شود.',
            }
            return Response(RequestOTPResponseSerializer(data).data)

        # حداقل فاصله‌ی زمانی بین دو درخواستِ همون شماره (burst protection)؛
        # قبل از شمارنده‌ی ساعتی چک می‌شه تا یک درخواستِ بلاک‌شده سهمیه‌ی
        # ساعتی رو مصرف نکنه. کلید مقدارِ epoch انقضا رو ذخیره می‌کنه تا
        # retryAfter/هدرِ Retry-After بدونِ خواندنِ اضافه محاسبه بشه.
        phone_cooldown_key = f'otp_request_phone_cooldown:{phone}'
        cooldown_seconds = settings.OTP_REQUEST_PHONE_COOLDOWN_SECONDS
        now_epoch = timezone.now().timestamp()
        cooldown_expires_at_epoch = now_epoch + cooldown_seconds
        if not cache.add(phone_cooldown_key, cooldown_expires_at_epoch, timeout=cooldown_seconds):
            stored_expiry_epoch = cache.get(phone_cooldown_key)
            if stored_expiry_epoch is None:
                # بینِ شکستِ add و این get دقیقاً منقضی شده؛ عملاً دیگه
                # cooldownی در کار نیست، اما برای رفتارِ یکدست یک
                # retry_after حداقلی برمی‌گردونیم (کلاینت با تلاشِ بعدی
                # مسیرِ عادی رو طی می‌کنه).
                retry_after = 1
            else:
                retry_after = max(1, math.ceil(stored_expiry_epoch - now_epoch))
            logger.warning(
                'OTP request phone cooldown active: phone_suffix=%s retry_after_seconds=%s',
                phone[-4:], retry_after,
            )
            return Response(
                {
                    'detail': f'لطفاً {retry_after} ثانیه صبر کنید و دوباره درخواست کد بدهید.',
                    'retryAfter': retry_after,
                },
                status=status.HTTP_429_TOO_MANY_REQUESTS,
                headers={'Retry-After': str(retry_after)},
            )

        # محدودیتِ صدورِ OTP بر اساسِ شماره، مستقل از throttleِ IP-محورِ بالا
        # (وگرنه یه مهاجم می‌تونه بینِ چند IP پخش کنه). cache.add فقط وقتی
        # کلید نیست مقدار می‌ذاره، پس اتمیکه.
        phone_requests_key = f'otp_request_phone_attempts:{phone}'
        if cache.add(phone_requests_key, 1, timeout=settings.OTP_REQUEST_PHONE_WINDOW_SECONDS):
            attempt_count = 1
        else:
            try:
                attempt_count = cache.incr(phone_requests_key)
            except ValueError:
                # بینِ add و incr دقیقاً منقضی شده؛ پنجره رو از نو شروع کن.
                cache.set(phone_requests_key, 1, timeout=settings.OTP_REQUEST_PHONE_WINDOW_SECONDS)
                attempt_count = 1

        if attempt_count > settings.OTP_REQUEST_PHONE_MAX_ATTEMPTS:
            logger.warning(
                'OTP request phone limit exceeded: phone_suffix=%s attempt_count=%s max_attempts=%s',
                phone[-4:], attempt_count, settings.OTP_REQUEST_PHONE_MAX_ATTEMPTS,
            )
            return Response(
                {'detail': 'تعداد درخواست‌های کد OTP برای این شماره بیش از حد مجاز است.'},
                status=status.HTTP_429_TOO_MANY_REQUESTS,
            )

        # فقط آخرین کد صادرشده معتبر است.
        OTPCode.objects.filter(phone=phone, is_used=False).update(is_used=True)

        code = f'{secrets.randbelow(10000):04d}'
        OTPCode.objects.create(
            phone=phone,
            code=code,
            expires_at=timezone.now() + timezone.timedelta(minutes=5),
        )

        try:
            send_otp_sms(phone=phone, code=code)
        except OTPDeliveryError:
            # ارسال شکست خورده یعنی کاربر کدی نگرفته؛ cooldown رو پاک می‌کنیم
            # تا مجبور نشه ۲ دقیقه بدونِ داشتنِ کد منتظر بمونه. سقفِ ساعتی/
            # throttleِ IP دست‌نخورده می‌مونن (محدودیتِ حجم، نه این cooldown).
            cache.delete(phone_cooldown_key)
            raise

        # devOtp فقط در محیط dev برمی‌گردد؛ در پروداکشن کد فقط از طریق پیامک تحویل داده می‌شود.
        note = 'در پروداکشن این کد پیامک می‌شه.'
        if settings.DEV_MASTER_OTP is not None:
            note = f'در پروداکشن این کد پیامک می‌شه؛ برای تست همیشه {settings.DEV_MASTER_OTP} هم قبول می‌شه.'
        data = {
            'success': True,
            'devOtp': code if settings.DEBUG else '',
            'note': note,
        }
        return Response(RequestOTPResponseSerializer(data).data)


class LoginView(APIView):
    """POST /api/auth/login — ورود با OTP"""

    throttle_scope = 'otp_login'
    throttle_classes = [ScopedRateThrottle]

    @extend_schema(
        request=LoginRequestSerializer,
        responses=LoginResponseSerializer,
        tags=['Identity & Profile (accounts)'],
    )
    def post(self, request):
        serializer = LoginRequestSerializer(data=request.data)
        serializer.is_valid(raise_exception=True)
        phone = serializer.validated_data['phone']
        otp = serializer.validated_data['otp']

        # محدودیت تلاش ورود بر اساس شماره تلفن (مستقل از throttle IP-محور بالا).
        phone_attempts_key = f'otp_login_phone_attempts:{phone}'
        if cache.add(phone_attempts_key, 1, timeout=settings.OTP_LOGIN_PHONE_WINDOW_SECONDS):
            attempt_count = 1
        else:
            try:
                attempt_count = cache.incr(phone_attempts_key)
            except ValueError:
                # بینِ add و incr دقیقاً منقضی شده؛ پنجره رو از نو شروع کن.
                cache.set(phone_attempts_key, 1, timeout=settings.OTP_LOGIN_PHONE_WINDOW_SECONDS)
                attempt_count = 1

        if attempt_count > settings.OTP_LOGIN_PHONE_MAX_ATTEMPTS:
            # ⚠️ افزوده شده: لاگ هشدارِ امنیتی برای رصد/آلارمِ brute-force روی
            # این endpoint. هیچ سکرتی (OTP، access/refresh token) لاگ نمی‌شه؛
            # شماره‌ی تلفن هم کامل نوشته نمی‌شه، فقط ۴ رقم آخرش (برای
            # correlation در تحلیل/پشتیبانی، بدون افشای کامل PII).
            logger.warning(
                'OTP login phone attempt limit exceeded: phone_suffix=%s attempt_count=%s max_attempts=%s',
                phone[-4:], attempt_count, settings.OTP_LOGIN_PHONE_MAX_ATTEMPTS,
            )
            return Response(
                {'detail': 'تعداد تلاش‌های ورود برای این شماره بیش از حد مجاز است.'},
                status=status.HTTP_429_TOO_MANY_REQUESTS,
            )

        # قفل ردیف OTP جلوی مصرف دوباره‌ی یک کد یک‌بارمصرف را در درخواست‌های هم‌زمان می‌گیرد.
        with transaction.atomic():
            valid = False
            test_code = settings.TEST_LOGIN_PHONES.get(phone, '')
            if settings.DEV_MASTER_OTP is not None and otp == settings.DEV_MASTER_OTP:
                valid = True
            elif test_code and secrets.compare_digest(test_code, otp):
                # شماره‌ی تستِ تیم. compare_digest تا نتیجه‌ی مقایسه از روی زمانِ
                # پاسخ قابلِ استنتاج نباشه. سقفِ تلاشِ همین شماره بالاتر چک شده،
                # پس حدسِ کد با brute-force بسته‌ست.
                logger.info('Login via configured test phone: phone_suffix=%s', phone[-4:])
                valid = True
            else:
                otp_obj = OTPCode.objects.select_for_update().filter(
                    phone=phone, code=otp, is_used=False, expires_at__gte=timezone.now()
                ).order_by('-id').first()
                if otp_obj:
                    otp_obj.is_used = True
                    otp_obj.save(update_fields=['is_used'])
                    valid = True

            if not valid:
                return Response({'detail': 'کد OTP نامعتبر یا منقضی‌شده است.'}, status=status.HTTP_400_BAD_REQUEST)

            user, created = User.objects.get_or_create(
                phone=phone,
                defaults={'is_guest': False, 'name': ''},
            )
            if user.is_guest:
                user.is_guest = False
                user.save(update_fields=['is_guest'])

            # ثبتِ فعالیتِ کاربر برای ورودِ موفق.
            user.last_activity_at = timezone.now()
            user.save(update_fields=['last_activity_at'])

            if created:
                # آفرهای ثبت‌نام (مثل یک هفته رایگان) از طریق discount/receivers.py روی این سیگنال اعمال می‌شوند.
                from .signals import user_registered
                user_registered.send(sender=User, user_id=user.id)

            refresh_token = uuid.uuid4().hex
            Session.objects.create(
                user=user,
                refresh_token=refresh_token,
                device_id=request.data.get('deviceId', ''),
                expires_at=timezone.now() + timezone.timedelta(days=settings.REFRESH_TOKEN_TTL_DAYS),
            )
        access_token = issue_access_token(user.id)

        data = {
            'userId': str(user.id),
            'token': access_token,
            'refreshToken': refresh_token,
        }
        return Response(LoginResponseSerializer(data).data)


class RefreshTokenView(APIView):
    """POST /api/auth/refresh — تمدید توکن"""

    # این endpoint احرازهویت نمی‌خواد (خودِ refresh token شناسه است)، پس
    # ScopedRateThrottle طبیعتاً روی IP کلید می‌خوره. یک توکنِ رفرش عادتاً
    # فقط گاه‌به‌گاه (نه با فرکانسِ بالا) باید استفاده بشه؛ این throttle
    # جلوی سوءاستفاده از این endpoint به‌عنوان یک عملیاتِ پرتکرارِ
    # دیتابیس/تولیدِ توکن رو می‌گیره، بدون تغییری در rotation یا محافظتِ
    # اتمیکِ replay که پایین‌تر پیاده‌سازی شده.
    throttle_scope = 'token_refresh'
    throttle_classes = [ScopedRateThrottle]

    @extend_schema(
        request=RefreshRequestSerializer,
        responses=RefreshResponseSerializer,
        tags=['Identity & Profile (accounts)'],
    )
    def post(self, request):
        serializer = RefreshRequestSerializer(data=request.data)
        serializer.is_valid(raise_exception=True)
        refresh_token = serializer.validated_data['refreshToken']

        # UPDATE اتمیک جلوی استفاده‌ی هم‌زمان از یک refresh token را می‌گیرد (replay protection).
        with transaction.atomic():
            updated_count = Session.objects.filter(
                refresh_token=refresh_token, revoked=False, expires_at__gte=timezone.now()
            ).update(revoked=True)

            if not updated_count:
                return Response({'detail': 'رفرش‌توکن نامعتبر یا منقضی‌شده است.'}, status=status.HTTP_401_UNAUTHORIZED)

            old_session = Session.objects.get(refresh_token=refresh_token)

            # ثبتِ فعالیتِ کاربر برای رفرشِ موفقِ توکن.
            User.objects.filter(pk=old_session.user_id).update(last_activity_at=timezone.now())

            new_refresh_token = secrets.token_hex(32)
            new_session = Session.objects.create(
                user_id=old_session.user_id,
                refresh_token=new_refresh_token,
                device_id=old_session.device_id,
                expires_at=timezone.now() + timezone.timedelta(days=settings.REFRESH_TOKEN_TTL_DAYS),
            )

        access_token = issue_access_token(new_session.user_id)
        data = {
            'token': access_token,
            'refreshToken': new_refresh_token,
            'expiresIn': settings.ACCESS_TOKEN_TTL_SECONDS,
        }
        return Response(RefreshResponseSerializer(data).data)


class SetUserGradeView(APIView):
    """POST /api/user/grade — ثبت پایه‌ی کاربر (نیاز به احراز هویت)"""

    permission_classes = [IsAuthenticated]
    # بدونِ throttle، یک کاربرِ احرازهویت‌شده (از جمله مهمان) می‌تواند
    # نامحدود درخواستِ نوشتن روی دیتابیس بفرستد. کلیدِ شمارش برای مهمان‌ها
    # باید IP باشد نه pk — دلیلش در GuestAwareAccountThrottle بالا.
    throttle_scope = 'user_profile_write'
    throttle_classes = [GuestAwareAccountThrottle]

    @extend_schema(
        request=SetGradeRequestSerializer,
        responses=SetGradeResponseSerializer,
        tags=['Identity & Profile (accounts)'],
    )
    def post(self, request):
        serializer = SetGradeRequestSerializer(data=request.data)
        serializer.is_valid(raise_exception=True)
        grade_id = serializer.validated_data['gradeId']

        user = request.user
        user.grade_id = grade_id
        user.save(update_fields=['grade_id'])

        data = {'success': True, 'gradeId': grade_id}
        return Response(SetGradeResponseSerializer(data).data)


class UserProfileView(APIView):
    """
    GET   /api/user/profile — اطلاعات پروفایل کاربر جاری
    PATCH /api/user/profile — ویرایشِ همان اطلاعات (نیاز به احراز هویت)

    PATCH برای صفحه‌ی «بیا باهم آشنا بشیم» در اپ لازم است: آنجا اسم (و بعداً
    آواتار) گرفته می‌شود و تا پیش از این هیچ مسیری برای نوشتنشان وجود نداشت —
    فقط پایه‌ی تحصیلی endpoint اختصاصیِ خودش را داشت.
    """

    permission_classes = [IsAuthenticated]
    # نوشتن است، پس همان throttleِ نوشتنِ پروفایل که SetUserGradeView دارد.
    throttle_scope = 'user_profile_write'
    throttle_classes = [GuestAwareAccountThrottle]

    def get_throttles(self):
        # GET خواندنی است و نباید سهمیه‌ی نوشتن را مصرف کند.
        if self.request.method == 'GET':
            return []
        return super().get_throttles()

    @extend_schema(
        responses=ProfileResponseSerializer,
        tags=['Identity & Profile (accounts)'],
    )
    def get(self, request):
        user = request.user
        # مدل Profile به‌صورت lazy ساخته می‌شه چون هیچ‌جای دیگه‌ای (نه
        # GuestSessionView، نه LoginView) رکورد Profile رو از قبل نمی‌سازه؛
        # get_or_create این‌جا امن است چون فقط توسطِ کاربرِ همون رکورد صدا
        # زده می‌شه (OneToOne روی user_id جاری، نه ورودیِ خارجی).
        profile, _ = Profile.objects.get_or_create(user_id=user.id)

        data = {
            'userId': str(user.id),
            'phone': user.phone,
            'name': user.name,
            'avatar': user.avatar,
            'isGuest': user.is_guest,
            'gradeId': user.grade_id,
            'birthYear': profile.birth_year,
            'parentPhone': profile.parent_phone,
            'bio': profile.bio,
        }
        return Response(ProfileResponseSerializer(data).data)

    @extend_schema(
        request=UpdateProfileRequestSerializer,
        responses=ProfileResponseSerializer,
        tags=['Identity & Profile (accounts)'],
    )
    def patch(self, request):
        serializer = UpdateProfileRequestSerializer(data=request.data, partial=True)
        serializer.is_valid(raise_exception=True)
        v = serializer.validated_data

        user = request.user
        profile, _ = Profile.objects.get_or_create(user_id=user.id)

        user_fields = {'name': 'name', 'avatar': 'avatar'}
        profile_fields = {'birthYear': 'birth_year', 'parentPhone': 'parent_phone', 'bio': 'bio'}

        changed_user = [attr for key, attr in user_fields.items() if key in v]
        changed_profile = [attr for key, attr in profile_fields.items() if key in v]

        for key, attr in user_fields.items():
            if key in v:
                setattr(user, attr, v[key])
        for key, attr in profile_fields.items():
            if key in v:
                setattr(profile, attr, v[key])

        # update_fields: فقط همان ستون‌هایی که واقعاً عوض شده‌اند نوشته شوند تا
        # PATCH همزمان از یک دستگاهِ دیگر، فیلدهای دست‌نخورده را بازنویسی نکند.
        if changed_user:
            user.save(update_fields=changed_user)
        if changed_profile:
            profile.save(update_fields=changed_profile)

        data = {
            'userId': str(user.id),
            'phone': user.phone,
            'name': user.name,
            'avatar': user.avatar,
            'isGuest': user.is_guest,
            'gradeId': user.grade_id,
            'birthYear': profile.birth_year,
            'parentPhone': profile.parent_phone,
            'bio': profile.bio,
        }
        return Response(ProfileResponseSerializer(data).data)