Like/dislike + report under every question and lesson, lesson reports and vote columns in admin; practice islands refresh from file; audit fixes

Co-Authored-By: Claude Sonnet 5.5 <noreply@anthropic.com>

CLAUDE.md

@@ -465,6 +465,14 @@ anyone who can read this repo can forge a token for any user.**
   سوال در `question_io`؛ (۲) migration `content.0021` روی سوال/گزینه/درس/پیام‌های دستیارِ دیتابیس (و حذفِ سوالِ تکراریِ بعد از تبدیل)؛ (۳) `rag.services.mathtext.to_plain`
   روی پاسخِ زنده و تاریخچه‌ی دستیار (`ai_tutor/views.py`)؛ (۴) `MathApp_frontend/src/lib/plainMath.ts` در `MathText` به‌عنوانِ آخرین تور (دو پیاده‌سازی باید هم‌رفتار بمانند).
   توانِ پیچیده به‌صورتِ «a به توانِ (…)» نوشته می‌شود، نه `^`. تست: `content/tests_plain_math.py` (seed بدونِ نشانه)، `ai_tutor/tests_plain_history.py`.
+- **بازخوردِ دانش‌آموز** (`content.0023`): زیرِ هر سوالِ آزمون و هر درس سه دکمه است: 👍 «خوب بود»، 👎 «خوب نبود»، «گزارشِ ایراد»
+  (`MathApp_frontend/src/components/FeedbackBar.tsx`). `POST /api/questions/{id}/vote` و `/api/lessons/{id}/vote` (`value` ۱/−۱/۰)،
+  `POST /api/lessons/{id}/report` (جدیدِ درس) و `…/questions/{id}/report` (از قبل). ادمین: ستونِ 👍/👎 در فهرستِ سوال‌ها و درس‌ها،
+  صفِ «گزارش‌های سوال» و «گزارش‌های درس». رأی هر کاربر روی هر هدف یکی و تغییرپذیر است (`ContentVote`).
+- **اصلاحِ جزیره‌های تمرین از فایل:** `seed_sync._refresh_practice` گزینه‌های سوالِ موجودِ «تمرین: …» را در جا (همان idها) با فایل یکی می‌کند
+  و سوالِ تحویل‌شده‌ی حذف‌شده از فایل را اگر جوابی ندارد پاک می‌کند؛ سوالِ دستیِ ادمین هرگز.
+- **بازبینیِ خودکارِ سریع** (۲۰۲۶-۱۰-۱۲): بازحسابِ مستقلِ ۳۴۲ سوالِ حسابِ ساده برابرِ کلید بود؛ ۱۲ سوالِ گزینه‌ی هم‌ارزِ جواب (۰/۳ و ۰) و ۵ درسِ
+  با سوگیریِ «جوابِ درست بلندترین گزینه» پیدا و اصلاح شد. این جایگزینِ بازبینیِ معلم نیست.
 - جزیره‌های تمرین آخرِ هر فصل‌اند و قفلِ ترتیبی دارند؛ فصلِ اولِ هر کتاب رایگان است، پس تمرین‌هایش هم رایگان‌اند.
 
 ## کتاب‌ها (Subject)، جزیره‌های بیشتر و شکلِ درس‌های کتاب‌های تازه — ۲۰۲۶-۱۰-۱۲

config/settings.py

@@ -575,6 +575,7 @@ REST_FRAMEWORK = {
         'token_refresh': os.environ.get('TOKEN_REFRESH_IP_RATE', '600/hour'),
         'question_answer': '60/min',
         'question_report': '20/hour',
+        'content_vote': '300/hour',
         # هر درس اینجا یک نوع مسئله است با یکی-دو سوال، نه یک جلسه‌ی درسی؛
         # ۱۰ در ساعت را دانش‌آموزِ عادی می‌زد و پیشرفتش ۴۲۹ می‌گرفت.
         'lesson_complete': '120/hour',

content/admin.py

@@ -15,7 +15,7 @@ from .curriculum_io import parse as parse_curriculum
 from .question_io import ImportError_, export_questions, import_questions, parse
 
 from .models import (
-    Choice, Grade, Lesson, Node, NodeProgress, Question, QuestionReport, Subject, Unit,
+    Choice, ContentVote, Grade, Lesson, LessonReport, Node, NodeProgress, Question, QuestionReport, Subject, Unit,
     UserAnswer, UserLessonCompletion,
 )
 
@@ -108,9 +108,57 @@ class NodeAdmin(admin.ModelAdmin):
     search_fields = ('title', 'unit__title')
 
 
+def _vote_counts(kind):
+    """Subquery: (likes, dislikes) برای هر هدف؛ ContentVote ارجاعِ سبک است، پس annotate مستقیم ممکن نیست."""
+    from django.db.models import IntegerField, OuterRef, Subquery
+    from django.db.models.functions import Coalesce
+
+    def sub(value):
+        return Coalesce(Subquery(
+            ContentVote.objects.filter(kind=kind, target_id=OuterRef('pk'), value=value)
+            .order_by().values('target_id').annotate(n=Count('id')).values('n'),
+            output_field=IntegerField()), 0)
+    return sub(1), sub(-1)
+
+
+class VoteColumnsMixin:
+    vote_kind = ''
+
+    def get_queryset(self, request):
+        likes, dislikes = _vote_counts(self.vote_kind)
+        return super().get_queryset(request).annotate(_likes=likes, _dislikes=dislikes)
+
+    @admin.display(description='👍', ordering='_likes')
+    def likes(self, obj):
+        return obj._likes or '—'
+
+    @admin.display(description='👎', ordering='_dislikes')
+    def dislikes(self, obj):
+        if not obj._dislikes:
+            return '—'
+        return format_html('<span style="color:#b91c1c;font-weight:600">{}</span>', obj._dislikes)
+
+
+@admin.register(LessonReport)
+class LessonReportAdmin(admin.ModelAdmin):
+    """گزارشِ دانش‌آموزان روی متنِ درس‌ها."""
+
+    list_display = ('id', 'lesson', 'reason', 'status', 'note', 'created_at')
+    list_filter = ('status', 'reason', 'lesson__node__unit__grade')
+    search_fields = ('lesson__title', 'note')
+    autocomplete_fields = ['lesson']
+    actions = ['mark_resolved']
+
+    @admin.action(description='علامت زدن به‌عنوانِ بررسی‌شده', permissions=['change'])
+    def mark_resolved(self, request, queryset):
+        updated = queryset.update(status='resolved', resolved_at=timezone.now())
+        self.message_user(request, f'{updated} گزارش بررسی‌شده علامت خورد.', messages.SUCCESS)
+
+
 @admin.register(Lesson)
-class LessonAdmin(admin.ModelAdmin):
+class LessonAdmin(VoteColumnsMixin, admin.ModelAdmin):
-    list_display = ('id', 'title', 'node')
+    vote_kind = 'lesson'
+    list_display = ('id', 'title', 'node', 'likes', 'dislikes')
     list_filter = ('node',)
     # بدونِ این، انتخابِ درس در فرمِ سوال یک دراپ‌داونِ بیش از هزارتایی است
     # که عملاً غیرقابلِ استفاده است.
@@ -118,7 +166,8 @@ class LessonAdmin(admin.ModelAdmin):
 
 
 @admin.register(Question)
-class QuestionAdmin(admin.ModelAdmin):
+class QuestionAdmin(VoteColumnsMixin, admin.ModelAdmin):
+    vote_kind = 'question'
     """
     سوال‌ها علاوه بر ویرایشِ تکی، از همین‌جا فله‌ای وارد و خارج می‌شوند.
 
@@ -127,7 +176,7 @@ class QuestionAdmin(admin.ModelAdmin):
     می‌پذیرد، پس چرخه‌ی ویرایش بسته است.
     """
 
-    list_display = ('id', 'prompt', 'lesson', 'type', 'open_reports', 'wrong_percent')
+    list_display = ('id', 'prompt', 'lesson', 'type', 'open_reports', 'likes', 'dislikes', 'wrong_percent')
     list_filter = ('type', 'lesson__node__unit__grade', 'lesson__node__unit')
     inlines = [ChoiceInline]
     actions = ['export_selected']

content/migrations/0023_lesson_report_content_vote.py

@@ -0,0 +1,46 @@
+# Generated by Django 5.2.17 on 2026-10-12 09:21
+
+import django.db.models.deletion
+from django.db import migrations, models
+
+
+class Migration(migrations.Migration):
+
+    dependencies = [
+        ('content', '0022_plain_math_messages_again'),
+    ]
+
+    operations = [
+        migrations.CreateModel(
+            name='ContentVote',
+            fields=[
+                ('id', models.BigAutoField(auto_created=True, primary_key=True, serialize=False, verbose_name='ID')),
+                ('kind', models.CharField(choices=[('question', 'سوال'), ('lesson', 'درس')], max_length=10)),
+                ('target_id', models.IntegerField()),
+                ('user_id', models.IntegerField()),
+                ('value', models.SmallIntegerField()),
+                ('updated_at', models.DateTimeField(auto_now=True)),
+            ],
+            options={
+                'indexes': [models.Index(fields=['kind', 'target_id'], name='content_con_kind_87301f_idx')],
+                'constraints': [models.UniqueConstraint(fields=('kind', 'target_id', 'user_id'), name='one_vote_per_user_target')],
+            },
+        ),
+        migrations.CreateModel(
+            name='LessonReport',
+            fields=[
+                ('id', models.BigAutoField(auto_created=True, primary_key=True, serialize=False, verbose_name='ID')),
+                ('user_id', models.IntegerField(db_index=True)),
+                ('reason', models.CharField(choices=[('wrong_content', 'مطلبِ درس اشتباه است'), ('unclear', 'توضیح گنگ است'), ('typo', 'غلطِ املایی/نگارشی'), ('bad_figure', 'شکل اشکال دارد'), ('other', 'موردِ دیگر')], default='other', max_length=20)),
+                ('note', models.TextField(blank=True)),
+                ('status', models.CharField(choices=[('open', 'باز'), ('resolved', 'بررسی\u200cشده'), ('rejected', 'رد شد')], db_index=True, default='open', max_length=15)),
+                ('created_at', models.DateTimeField(auto_now_add=True)),
+                ('resolved_at', models.DateTimeField(blank=True, null=True)),
+                ('lesson', models.ForeignKey(on_delete=django.db.models.deletion.CASCADE, related_name='reports', to='content.lesson')),
+            ],
+            options={
+                'ordering': ['-created_at'],
+                'indexes': [models.Index(fields=['lesson', 'status'], name='content_les_lesson__a6a0ce_idx')],
+            },
+        ),
+    ]

content/models.py

@@ -398,3 +398,50 @@ class SeedRecord(models.Model):
 
     def __str__(self):
         return f'seed-{self.kind}-{self.key[:8]}'
+
+
+class LessonReport(models.Model):
+    """گزارشِ ایراد روی متنِ یک درس (توضیح، مثال، قدم‌ها)؛ همتای `QuestionReport`."""
+
+    REASON_CHOICES = [
+        ('wrong_content', 'مطلبِ درس اشتباه است'),
+        ('unclear', 'توضیح گنگ است'),
+        ('typo', 'غلطِ املایی/نگارشی'),
+        ('bad_figure', 'شکل اشکال دارد'),
+        ('other', 'موردِ دیگر'),
+    ]
+    STATUS_CHOICES = [('open', 'باز'), ('resolved', 'بررسی‌شده'), ('rejected', 'رد شد')]
+
+    lesson = models.ForeignKey(Lesson, on_delete=models.CASCADE, related_name='reports')
+    user_id = models.IntegerField(db_index=True)  # ارجاع سبک به accounts.User
+    reason = models.CharField(max_length=20, choices=REASON_CHOICES, default='other')
+    note = models.TextField(blank=True)
+    status = models.CharField(max_length=15, choices=STATUS_CHOICES, default='open', db_index=True)
+    created_at = models.DateTimeField(auto_now_add=True)
+    resolved_at = models.DateTimeField(null=True, blank=True)
+
+    class Meta:
+        ordering = ['-created_at']
+        indexes = [models.Index(fields=['lesson', 'status'])]
+
+    def __str__(self):
+        return f'report on lesson {self.lesson_id} ({self.get_reason_display()})'
+
+
+class ContentVote(models.Model):
+    """
+    لایک/دیسلایکِ دانش‌آموز روی یک سوال یا یک درس. هر کاربر روی هر هدف یک رأی دارد (تغییرپذیر).
+    ارجاعِ سبک (kind + target_id) تا یک جدول هر دو را بپوشاند؛ شمارش در ادمین با Subquery است.
+    """
+
+    KIND_CHOICES = [('question', 'سوال'), ('lesson', 'درس')]
+
+    kind = models.CharField(max_length=10, choices=KIND_CHOICES)
+    target_id = models.IntegerField()
+    user_id = models.IntegerField()
+    value = models.SmallIntegerField()  # ۱ = لایک، −۱ = دیسلایک
+    updated_at = models.DateTimeField(auto_now=True)
+
+    class Meta:
+        constraints = [models.UniqueConstraint(fields=['kind', 'target_id', 'user_id'], name='one_vote_per_user_target')]
+        indexes = [models.Index(fields=['kind', 'target_id'])]

content/seed_sync.py

@@ -204,6 +204,8 @@ def _sync_questions(rows, ledger, counts):
         to_create.append(({**{k: v for k, v in row.items() if k != 'path'}, 'lessonId': lesson_id}, qkey))
         existing.add((lesson_id, prompt))
 
+    _refresh_practice(rows, lessons, ledger, counts)
+
     if missing:
         raise question_io.ImportError_(
             'این درس‌ها در برنامه‌ی درسی پیدا نشدند (اول کوریکولوم را وارد کنید): '
@@ -216,3 +218,61 @@ def _sync_questions(rows, ledger, counts):
     counts['created'] += result['created']
     for _row, qkey in to_create:
         ledger.record(qkey, 'question')
+
+
+PRACTICE_PREFIX = 'تمرین: '
+
+
+def _refresh_practice(rows, lessons, ledger, counts):
+    """
+    جزیره‌های «تمرین: …» را فایل می‌سازد و ادمین سوال‌هایش را کم‌وبیش دست نمی‌زند؛ پس اصلاحِ فایل
+    (گزینه‌ی هم‌ارزِ جواب، جوابِ غلط) باید به سوالِ موجود برسد، وگرنه سید فقط «سوالِ تازه» می‌سازد و نسخه‌ی
+    معیوب می‌ماند:
+    - همان صورت، گزینه‌ها/پاسخِ درست فرق دارد → گزینه‌ها جا به جا (همان idها) به‌روز می‌شود تا پاسخ‌های
+      ثبت‌شده نشکنند؛
+    - سوالی که خودِ سید قبلاً تحویل داده (دفتر) و حالا در فایل نیست و کسی جوابش نداده → پاک می‌شود.
+    سوالِ دستیِ ادمین (در دفتر نیست) هرگز دست نمی‌خورد. آزموده: content/tests_seed_content.py.
+    """
+    practice_lessons = {
+        lid for path, lid in lessons.items() if path[2].startswith(PRACTICE_PREFIX)
+    }
+    if not practice_lessons:
+        return
+    want = {}
+    file_keys = set()
+    for row in rows:
+        path = tuple(str(p).strip() for p in row.get('path', []))
+        if len(path) != 4 or not path[2].startswith(PRACTICE_PREFIX):
+            continue
+        lid = lessons.get(path)
+        prompt = (row.get('prompt') or '').strip()
+        if lid is None:
+            continue
+        want[(lid, prompt)] = row
+        file_keys.add(_key('question', *path, prompt))
+    by_id = {}
+    for lid, path in ((v, k) for k, v in lessons.items() if v in practice_lessons):
+        by_id[lid] = path
+    qs = Question.objects.filter(lesson_id__in=practice_lessons).prefetch_related('choices')
+    stale = []
+    for q in qs.iterator(chunk_size=500):
+        row = want.get((q.lesson_id, q.prompt))
+        if row is None:
+            if _key('question', *by_id[q.lesson_id], q.prompt) in ledger.known:
+                stale.append(q.pk)
+            continue
+        new_choices = [str(c).strip() for c in row['choices']]
+        old = sorted(q.choices.all(), key=lambda c: c.pk)
+        if len(old) != len(new_choices):
+            continue
+        for index, choice in enumerate(old):
+            value, correct = new_choices[index], index == row['correct']
+            if choice.value != value or choice.is_correct != correct:
+                choice.value, choice.is_correct = value, correct
+                choice.save(update_fields=['value', 'is_correct'])
+                counts['updated'] += 1
+    if stale:
+        removable = list(Question.objects.filter(pk__in=stale, answers__isnull=True).values_list('pk', flat=True))
+        if removable:
+            Question.objects.filter(pk__in=removable).delete()
+            counts['retired'] += len(removable)

content/serializers.py

@@ -1,6 +1,6 @@
 from rest_framework import serializers
 
-from .models import Grade, QuestionReport
+from .models import Grade, LessonReport, QuestionReport
 
 
 # ---- Grades ----
@@ -258,3 +258,8 @@ class QuestionReportResponseSerializer(serializers.Serializer):
     success = serializers.BooleanField()
     reportId = serializers.IntegerField()
     alreadyReported = serializers.BooleanField()
+
+
+class LessonReportRequestSerializer(serializers.Serializer):
+    reason = serializers.ChoiceField(choices=LessonReport.REASON_CHOICES)
+    note = serializers.CharField(required=False, allow_blank=True, max_length=1000)

content/tests_feedback.py

@@ -0,0 +1,52 @@
+"""لایک/دیسلایک و گزارشِ درس/سوال: API و ستون‌های ادمین."""
+from django.core.cache import cache
+from django.test import TestCase
+
+from accounts.authentication import issue_access_token
+from accounts.models import User
+from content.models import Choice, ContentVote, Grade, Lesson, LessonReport, Node, Question, Unit
+
+
+class FeedbackTests(TestCase):
+    def setUp(self):
+        cache.clear()
+        g = Grade.objects.create(title='پایه نهم', icon='', color='')
+        u = Unit.objects.create(grade=g, title='فصل ۱', order=1)
+        n = Node.objects.create(unit=u, title='مبحث', order=1)
+        self.lesson = Lesson.objects.create(node=n, title='درس')
+        self.q = Question.objects.create(lesson=self.lesson, type='multiple_choice', prompt='؟')
+        Choice.objects.create(question=self.q, value='الف', is_correct=True)
+        Choice.objects.create(question=self.q, value='ب', is_correct=False)
+        self.user = User.objects.create(phone='09120000051')
+        self.auth = {'HTTP_AUTHORIZATION': f'Bearer {issue_access_token(self.user.id)}'}
+
+    def _post(self, url, body):
+        return self.client.post(url, body, content_type='application/json', **self.auth)
+
+    def test_vote_toggle_and_retract(self):
+        url = f'/api/questions/{self.q.pk}/vote'
+        self.assertEqual(self._post(url, {'value': 1}).status_code, 200)
+        self.assertEqual(self._post(url, {'value': -1}).status_code, 200)
+        self.assertEqual(ContentVote.objects.get().value, -1)
+        self._post(url, {'value': 0})
+        self.assertEqual(ContentVote.objects.count(), 0)
+
+    def test_vote_rejects_bad_value_and_anonymous(self):
+        url = f'/api/lessons/{self.lesson.pk}/vote'
+        self.assertEqual(self._post(url, {'value': 5}).status_code, 400)
+        self.assertEqual(self.client.post(url, {'value': 1}, content_type='application/json').status_code, 401)
+
+    def test_lesson_report_is_deduplicated(self):
+        url = f'/api/lessons/{self.lesson.pk}/report'
+        r1 = self._post(url, {'reason': 'typo', 'note': 'غلط'})
+        r2 = self._post(url, {'reason': 'typo'})
+        self.assertEqual((r1.status_code, r2.status_code), (201, 200))
+        self.assertEqual(LessonReport.objects.count(), 1)
+
+    def test_admin_lists_show_votes(self):
+        ContentVote.objects.create(kind='question', target_id=self.q.pk, user_id=self.user.id, value=-1)
+        from django.contrib.auth.models import User as DjUser
+        DjUser.objects.create_superuser('root', 'r@x.ir', 'pw')
+        self.client.login(username='root', password='pw')
+        for path in ('/admin/content/question/', '/admin/content/lesson/', '/admin/content/lessonreport/'):
+            self.assertEqual(self.client.get(path).status_code, 200, path)

content/tests_seed_content.py

@@ -287,3 +287,35 @@ class SeedFilesInRepoTests(TestCase):
 
         positions = {row['correct'] for row in rows}
         self.assertGreater(len(positions), 2)
+
+
+class PracticeRefreshTests(TestCase):
+    """اصلاحِ فایلِ جزیره‌ی تمرین به سوالِ موجود می‌رسد؛ سوالِ دستیِ ادمین دست نمی‌خورد."""
+
+    def _rows(self, choices, correct, prompt='۲ + ۳ = ؟'):
+        return [{'path': ['پایه سوم', 'فصل ۱', 'تمرین: جمع', 'درس'], 'prompt': prompt, 'type': 'multiple_choice',
+                 'choices': choices, 'correct': correct}]
+
+    def _grades(self):
+        return [{'title': 'پایه سوم', 'icon': '', 'color': '', 'units': [{
+            'title': 'فصل ۱', 'order': 1, 'subject': 'ریاضی', 'blurb': '', 'nodes': [{
+                'title': 'تمرین: جمع', 'order': 1, 'lessons': [{
+                    'title': 'درس', 'intro_text': 'متن', 'example': '', 'steps': []}]}]}]}]
+
+    def test_changed_choices_update_in_place_and_stale_is_removed(self):
+        from content import seed_sync
+        from content.models import Choice, Question
+        seed_sync.sync(self._grades(), self._rows(['۴', '۵', '۶', '۷'], 1))
+        q = Question.objects.get()
+        ids = list(q.choices.order_by('pk').values_list('pk', flat=True))
+        seed_sync.sync(self._grades(), self._rows(['۴', '۵', '۸', '۷'], 3))
+        q.refresh_from_db()
+        got = list(q.choices.order_by('pk').values_list('pk', 'value', 'is_correct'))
+        self.assertEqual([g[0] for g in got], ids)
+        self.assertEqual(got[3][1:], ('۷', True))
+        # سوالی که از فایل رفته و جوابی ندارد پاک می‌شود؛ سوالِ دستی نه
+        manual = Question.objects.create(lesson=q.lesson, type='multiple_choice', prompt='دستی')
+        Choice.objects.create(question=manual, value='الف', is_correct=True)
+        seed_sync.sync(self._grades(), self._rows(['۱', '۲'], 0, prompt='سوالِ دیگر'))
+        self.assertFalse(Question.objects.filter(prompt='۲ + ۳ = ؟').exists())
+        self.assertTrue(Question.objects.filter(prompt='دستی').exists())

content/urls.py

@@ -12,6 +12,9 @@ from .views import (
     NodeProgressListView,
     QuestionAnswerView,
     QuestionReportView,
+    LessonReportView,
+    LessonVoteView,
+    QuestionVoteView,
 )
 
 urlpatterns = [
@@ -22,6 +25,9 @@ urlpatterns = [
     path('lessons/<int:lesson_id>/complete', LessonCompleteView.as_view(), name='lesson-complete'),
     path('questions/<int:question_id>/answer', QuestionAnswerView.as_view(), name='question-answer'),
     path('questions/<int:question_id>/report', QuestionReportView.as_view(), name='question-report'),
+    path('questions/<int:question_id>/vote', QuestionVoteView.as_view(), name='question-vote'),
+    path('lessons/<int:lesson_id>/vote', LessonVoteView.as_view(), name='lesson-vote'),
+    path('lessons/<int:lesson_id>/report', LessonReportView.as_view(), name='lesson-report'),
     path('nodes/<int:node_id>/lessons', NodeLessonsView.as_view(), name='node-lessons'),
     path('nodes/<int:node_id>/quiz', NodeQuizView.as_view(), name='node-quiz'),
     path('nodes/<int:node_id>/quiz/complete', NodeQuizCompleteView.as_view(), name='node-quiz-complete'),

content/views.py

@@ -26,7 +26,7 @@ from .services import (
     playable_lesson_ids, quiz_completed_node_ids, verified_correct_count,
 )
 from .models import (
-    Choice, Grade, Lesson, Node, NodeProgress, Question, QuestionReport, Subject, UserAnswer,
+    Choice, ContentVote, Grade, Lesson, LessonReport, Node, NodeProgress, Question, QuestionReport, Subject, UserAnswer,
     UserLessonCompletion, UserNodeCompletion,
 )
 from .serializers import (
@@ -37,6 +37,7 @@ from .serializers import (
     LessonCompleteRequestSerializer,
     LessonCompleteResponseSerializer,
     LessonIntroResponseSerializer,
+    LessonReportRequestSerializer,
     LessonQuestionsResponseSerializer,
     NodeLessonsResponseSerializer,
     NodeQuizCompleteRequestSerializer,
@@ -988,6 +989,79 @@ class QuestionReportView(APIView):
         )
 
 
+class _VoteBase(APIView):
+    """POST …/vote {value: 1|-1|0} — لایک/دیسلایکِ دانش‌آموز؛ ۰ یعنی رأی را پس می‌گیرد."""
+
+    permission_classes = [IsAuthenticated]
+    throttle_scope = 'content_vote'
+    throttle_classes = [ScopedRateThrottle]
+    kind = ''
+
+    def _exists(self, target_id) -> bool:
+        raise NotImplementedError
+
+    def post(self, request, **kwargs):
+        target_id = next(iter(kwargs.values()))
+        if not self._exists(target_id):
+            raise NotFound('پیدا نشد.')
+        value = request.data.get('value')
+        if value not in (1, -1, 0) or isinstance(value, bool):
+            raise ValidationError({'value': 'باید ۱، −۱ یا ۰ باشد.'})
+        if value == 0:
+            ContentVote.objects.filter(kind=self.kind, target_id=target_id, user_id=request.user.id).delete()
+        else:
+            ContentVote.objects.update_or_create(
+                kind=self.kind, target_id=target_id, user_id=request.user.id, defaults={'value': value})
+        return Response({'value': value})
+
+
+class QuestionVoteView(_VoteBase):
+    kind = 'question'
+
+    @extend_schema(request=None, responses=OpenApiTypes.OBJECT, tags=['Curriculum (content)'])
+    def post(self, request, question_id: int):
+        return super().post(request, question_id=question_id)
+
+    def _exists(self, target_id):
+        return Question.objects.filter(pk=target_id).exists()
+
+
+class LessonVoteView(_VoteBase):
+    kind = 'lesson'
+
+    @extend_schema(request=None, responses=OpenApiTypes.OBJECT, tags=['Curriculum (content)'])
+    def post(self, request, lesson_id: int):
+        return super().post(request, lesson_id=lesson_id)
+
+    def _exists(self, target_id):
+        return Lesson.objects.filter(pk=target_id).exists()
+
+
+class LessonReportView(APIView):
+    """POST /api/lessons/{id}/report — «متنِ این درس ایراد دارد» (همتای گزارشِ سوال)."""
+
+    permission_classes = [IsAuthenticated]
+    throttle_scope = 'question_report'
+    throttle_classes = [ScopedRateThrottle]
+
+    @extend_schema(request=LessonReportRequestSerializer, responses=QuestionReportResponseSerializer,
+                   tags=['Curriculum (content)'])
+    def post(self, request, lesson_id: int):
+        lesson = Lesson.objects.filter(pk=lesson_id).first()
+        if lesson is None:
+            raise NotFound('درس یافت نشد.')
+        serializer = LessonReportRequestSerializer(data=request.data)
+        serializer.is_valid(raise_exception=True)
+        report, created = LessonReport.objects.get_or_create(
+            lesson=lesson, user_id=request.user.id, status='open',
+            defaults={'reason': serializer.validated_data['reason'], 'note': serializer.validated_data.get('note', '')},
+        )
+        return Response(
+            QuestionReportResponseSerializer({'success': True, 'reportId': report.pk, 'alreadyReported': not created}).data,
+            status=status.HTTP_201_CREATED if created else status.HTTP_200_OK,
+        )
+
+
 class NodeQuizView(APIView):
     """
     GET /api/nodes/{id}/quiz — یک آزمونِ آماده برای کلِ مبحث.