Lesson.figures: fixed diagrams per lesson (stored once, served with the lesson); gen_lesson_figures; 3 calculus-12 lessons

Co-Authored-By: Claude Sonnet 5.5 <noreply@anthropic.com>
2026-10-07 16:26:10 +03:30
parent 1d7eb829e2
commit ce629e32e4
9 changed files with 399 additions and 3 deletions
--- a/content/management/commands/gen_lesson_figures.py
+++ b/content/management/commands/gen_lesson_figures.py
@@ -0,0 +1,93 @@
+"""
+شکلِ ثابتِ درس‌ها را یک بار می‌سازد و در `Lesson.figures` می‌نویسد.
+
+همان مسیرِ ارزانِ دستیار: همان مدلِ چت، همان کاتالوگِ <diagram>، همان
+اعتبارسنجِ `rag.services.diagram.validate`. فرقش این است که نتیجه ذخیره می‌شود و
+بعد از تأییدِ چشمی با `seed_content --export` به curriculum.json می‌رود.
+فقط درس‌هایی که شکل لازم دارند شکل می‌گیرند؛ مدل می‌تواند `[]` بدهد.
+آزموده نشده: درستیِ هندسی/ریاضیِ شکل؛ باید با چشم دید.
+
+  python manage.py gen_lesson_figures --grade 12 --limit 4 [--redo] [--dry-run]
+"""
+import json
+import re
+
+from django.core.management.base import BaseCommand, CommandError
+
+from content.models import Lesson
+from rag.services import clients, diagram as diagram_mod
+from rag.services.generation import chat_model_for, completion_kwargs
+
+PROMPT = (
+    'تو برای یک درسِ ریاضی (اپِ آموزشی) شکل‌های آموزشی می‌سازی. متنِ درس: «توضیح»، «مثال» و '
+    '«قدم‌ها» (شماره از صفر). فقط جاهایی شکل بگذار که دیدنش مفهوم را روشن می‌کند (نمودار، '
+    'انتقال، تقارن، محور، جدول، هندسه)؛ هر شکل باید دقیقاً همان چیزی را نشان دهد که آن بخش '
+    'می‌گوید، با همان اعداد. بخشِ بی‌نیاز شکل نمی‌گیرد؛ اگر هیچ‌جا لازم نبود []. حداکثر ۵ شکل.\n'
+    'خروجی فقط یک آرایه‌ی JSON: [{"where":"intro"|"example"|"step","index":0,"diagram":{...}}] '
+    '(index فقط برای step). بدونِ توضیح و بدونِ ```.\n'
+    'مثال‌های کاتالوگ فقط قالب‌اند: نقطه، تابع یا آیتمی را که این درس لازم ندارد کپی نکن؛ فقط '
+    'چیزهایی بگذار که همین شکل نشان می‌دهد (برای نمودارِ تابع معمولاً فقط items با type=function). نمودارِ خط‌شکسته یا تکه‌ای از نقطه‌ها را '
+    'با type=segment بین نقطه‌های متوالی بکش، نه type=line (آن خطِ بی‌پایان است). نقطه‌هایی که '
+    'در items نمی‌آیند تعریف نکن.\n\n'
+)
+
+
+class Command(BaseCommand):
+    help = 'ساختِ شکلِ ثابتِ درس‌ها (یک بار، ذخیره در Lesson.figures).'
+
+    def add_arguments(self, p):
+        p.add_argument('--grade', type=int, required=True)
+        p.add_argument('--limit', type=int, default=4)
+        p.add_argument('--lesson', type=int, help='فقط همین شناسه')
+        p.add_argument('--redo', action='store_true', help='درس‌هایی که شکل دارند را هم بساز')
+        p.add_argument('--dry-run', action='store_true')
+
+    def handle(self, *a, **o):
+        qs = Lesson.objects.filter(node__unit__grade__number=o['grade']).order_by(
+            'node__unit__order', 'node__order', 'id')
+        if o['lesson']:
+            qs = qs.filter(pk=o['lesson'])
+        if not o['redo']:
+            qs = qs.filter(figures=[])
+        lessons = list(qs[:o['limit']])
+        if not lessons:
+            raise CommandError('درسی پیدا نشد.')
+        model = chat_model_for('')
+        client = clients.get_openai_client()
+        spent = 0
+        for lesson in lessons:
+            body = (f'عنوان: {lesson.title}\nتوضیح: {lesson.intro_text}\nمثال: {lesson.example}\n'
+                    + '\n'.join(f'قدم {i}: {s}' for i, s in enumerate(lesson.steps or [])))
+            r = client.chat.completions.create(
+                model=model, **completion_kwargs(model),
+                messages=[{'role': 'system', 'content': PROMPT + diagram_mod.DIAGRAM_SPEC},
+                          {'role': 'user', 'content': body}])
+            u = getattr(r, 'usage', None)
+            spent += (getattr(u, 'total_tokens', 0) or 0)
+            raw = re.sub(r'^```(?:json)?|```$', '', (r.choices[0].message.content or '').strip()).strip()
+            try:
+                start = raw.index('[')
+                items, _ = json.JSONDecoder().raw_decode(raw[start:])
+                if not isinstance(items, list):
+                    raise ValueError('not a list')
+            except ValueError as e:
+                self.stderr.write(f'درس {lesson.id}: خروجیِ نامعتبر ({e}); ذخیره نشد.')
+                continue
+            figures, dropped = [], 0
+            for it in items:
+                where = it.get('where') if isinstance(it, dict) else None
+                spec = diagram_mod.validate(it.get('diagram')) if where else None
+                idx = it.get('index')
+                if (spec is None or where not in ('intro', 'example', 'step')
+                        or (where == 'step' and not (isinstance(idx, int) and 0 <= idx < len(lesson.steps or [])))
+                        or (where == 'example' and not lesson.example)):
+                    dropped += 1
+                    continue
+                figures.append({'where': where, **({'index': idx} if where == 'step' else {}), 'diagram': spec})
+            self.stdout.write(f'درس {lesson.id} «{lesson.title}»: {len(figures)} شکل، {dropped} ردشده')
+            for f in figures:
+                self.stdout.write('  ' + json.dumps(f, ensure_ascii=False))
+            if figures and not o['dry_run']:
+                lesson.figures = figures
+                lesson.save(update_fields=['figures'])
+        self.stdout.write(f'توکنِ مصرفی: {spent}')