فهرستِ ثابتِ CORS (۳۰۰۰ و ۵۱۷۳) روزی شکست که Vite دید ۵۱۷۳ اشغال است و
بی‌سروصدا رفت روی ۵۱۷۴ — رفتارِ پیش‌فرضِ خودش. فرانت‌کار خطای CORS گرفت، از
سمتِ سرور هیچ ردی در هیچ لاگی نبود (خطا فقط در کنسولِ مرورگر دیده می‌شود)، و
چون هم‌زمان با تغییراتِ بک‌اند شد به اشتباه گردنِ ما افتاد. هزینه‌اش یک ویرایشِ
.env و یک ری‌استارتِ پروداکشن بود، برای چیزی که اصلاً به پروداکشن ربطی نداشت.
به‌جای شمردنِ پورت‌ها، الگوی «هر پورتی روی خودِ ماشینِ توسعه‌دهنده» پذیرفته شد.
سطحِ حمله اضافه نمی‌کند: توکنِ ما در هدر است نه کوکی و CORS_ALLOW_CREDENTIALS
خاموش، پس صفحه‌ای روی localhostِ مهاجم هیچ اعتبارنامه‌ای از مرورگرِ قربانی
نمی‌گیرد؛ CORS هم اصلاً سدِ سرور-به-سرور نیست.
تست‌ها هم پوشش می‌دهند که localhost.evil.com و math.tadrisino2.ir.evil.com
همچنان رد شوند.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
سه کارِ به‌هم‌پیوسته که از یک کشف شروع شدند: راه‌حل‌هایی که vision از کتاب
درآورده گاهی غلط‌اند، و این خطا در بازیابی دیده نمی‌شود — فقط وقتی کسی به
`solution` اعتماد کند خودش را نشان می‌دهد.
۱) بازبینیِ راه‌حل‌ها (rag_verify_solutions)
هر chunk دوباره حل می‌شود و با کتاب مقایسه. نتیجه سه‌حالته است، نه بله/خیر:
اجرای اول با بولی ۱۹٪ خطا گزارش کرد؛ خواندنِ دستیِ نمونه‌ها نشان داد ۳۵٪ از
آن‌ها مسئله‌هایی بودند که به شکلِ کتاب ارجاع می‌دادند و اصلاً قابلِ قضاوت
نبودند، و ۲۴٪ موردی که «۳/۱۰۴» را کسرِ ۳÷۱۰۴ خوانده بود نه عددِ ۳٫۱۰۴. با دو
حالت، «نمی‌دانم» ناچار به «غلط است» ترجمه می‌شد.
با سه حالت و پرامپتی که این دو تله را می‌شناسد: ۲٬۱۱۹ chunk بررسی شد،
۱٬۱۱۲ درست، ۱۲۳ غلط (۵٫۸٪)، ۸۸۱ غیرقابلِ قضاوت. آن ۸۸۱ رایگان برچسب خوردند
چون پیش‌فیلتر قبل از هر فراخوانی کنارشان گذاشت.
`solution` هرگز بازنویسی نمی‌شود — کتاب باید کتاب بماند. برچسب در payloadِ
Qdrant هم می‌نشیند، ولی با نامی که `retrieval._payload_text` نمی‌خواند: یک
نویسه هم به متنی که به مدل می‌رسد اضافه نشد.
نمونه‌ی خطاهای واقعیِ کتاب که پیدا شد:
BMI = ۱۰۰/(۲٫۷۴)² کتاب: ۳۳٫۲ درست: ۱۳٫۳
۱۶ آبی + ۲۴ صورتی کتاب: «کل ۵۰» درست: ۴۰
بزرگ‌ترین عددِ ۴رقمیِ بی‌تکرار کتاب: ۸۵۳۲ درست: ۹۸۷۶
g(x) = x³ − ۲ کتاب: «نمایی» درست: چندجمله‌ای
۲) سوال‌ها فقط از راه‌حل‌های تأییدشده
۱٬۱۹۹ سوال در content/seed/questions.json، همه از chunkهایی که برچسبِ
«درست» گرفته‌اند. هر شش پایه برنامه‌ی درسی دارند (۱٬۹۲۸ درس) — هشتم و دهم
تازه ساخته شدند.
۳) GET /api/nodes/{id}/quiz
واحدِ بازی در اپ «مبحث» است ولی سوال‌ها به «درس» بسته‌اند، و درس اینجا
ریزترین دانه است: یک نوعِ مسئله، نه یک جلسه. نتیجه‌اش این بود که اپ برای یک
آزمونِ چهارسوالی باید ده‌ها درخواست می‌زد. این اندپوینت از همه‌ی درس‌های مبحث
نمونه برمی‌دارد، حداکثر یکی از هر درس تا آزمون روی یک مهارت گیر نکند.
درهم‌ریزی با بذرِ nodeId:userId پایدار است: رفرشِ صفحه همان آزمون را می‌دهد،
نه مجموعه‌ی تازه‌ای که پیشرفت را بی‌معنا کند. `questionCount` جدا از
`requested` می‌آید تا مبحثِ کم‌سوال وانمود نکند کامل است.
──────────
اصلاحاتِ جانبی که سرِ راه لازم شدند:
• QDRANT_TIMEOUT_SECONDS: کلاینت بدونِ timeout ساخته می‌شد و پیش‌فرضِ ۵
ثانیه‌ایِ کتابخانه ingestِ کتابِ هشتم را روی اولین فراخوانی کشت.
• پاک‌سازیِ نقاطِ نیمه‌نوشته: upsert با wait=True ممکن است نوشته باشد و فقط
جوابش تایم‌اوت شده باشد؛ مسیرِ جبران فقط ردیف‌های DB را پس می‌گرفت و هر
retry یک نسخه‌ی تکراری در Qdrant جا می‌گذاشت (۸ مورد در پایه نهم، پاک شد).
• تشخیصِ سقفِ حساب: «insufficient user quota» با فاصله می‌آید نه زیرخط، و
محافظِ اول نمی‌گرفتش — یک اجرا ۷۷۰ فراخوانیِ محکوم‌به‌شکست زد.
• پرامپتِ vision حالا می‌خواهد محتوای شکل داخلِ متنِ مسئله نوشته شود. ۴۲٪ از
محتوای موجود به شکلی ارجاع می‌دهد که در متن نیست؛ مدل آن را دیده بود ولی
از او خواسته نشده بود بنویسدش. کتاب‌های موجود قبل از این قاعده وارد شده‌اند.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
دو شکاف که وقتی آدم‌های دیگر به پروژه وصل می‌شوند مهم‌تر می‌شوند.
کوکیِ نشستِ پنلِ ادمین و توکنِ CSRF بدونِ پرچمِ secure رد و بدل می‌شدند.
احرازِ هویتِ خودِ API کوکی نیست و این‌ها فقط برای ادمین‌اند — یعنی دقیقاً
همان‌جایی که اعتبارنامه‌ی واقعی وارد می‌شود. حالا خارج از DEBUG امن‌اند، و
SECURE_PROXY_SSL_HEADER هم اضافه شد چون TLS روی nginx تمام می‌شود و بدونش
جنگو درخواست را HTTP می‌بیند و کوکیِ امن اصلاً ست نمی‌شود.
SECURE_SSL_REDIRECT و HSTS عمداً روشن نشدند: اولی پشتِ پراکسیِ بدتنظیم
حلقه‌ی ریدایرکت می‌سازد و کلِ سایت را می‌خواباند، دومی در مرورگرِ کاربر کش
می‌شود و عملاً برگشت‌ناپذیر است. هر دو تصمیمِ زیرساختی‌اند نه کد.
/api/health حالا ترافیک را هم گزارش می‌دهد: تعدادِ کاربر، فعال‌های ۲۴ ساعتِ
اخیر، و زمانِ آخرین فعالیت. تا امروز هیچ راهی نبود از بیرون بفهمیم فرانت
واقعاً به سرور رسیده یا نه — باید منتظر می‌ماندیم کسی بگوید. فقط شمارش و
زمان؛ تست جداگانه بررسی می‌کند هیچ شماره یا نامی بیرون نرود.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
پیش‌فرض‌های دیروز روی یک سرورِ تازه کار می‌کردند ولی روی سرورِ واقعی نه، و
تستِ با .env واقعی نشانش داد: هر دو حالتِ شایع خنثی‌شان می‌کرد.
مقدارِ موجود ولی ناقص: .env سرور از قبل
DJANGO_ALLOWED_HOSTS=localhost,127.0.0.1 دارد. چون مقدار خالی نبود، کاملاً
جایگزینِ پیش‌فرض می‌شد و دامنه‌ی api.math.tadrisino2.ir باز هم غایب می‌ماند —
یعنی همان «Disallowed Host» قبلی، و باز هم ویرایشِ دستیِ فایل. حالا
دامنه‌های خودمان به مقدارِ محیطی اضافه می‌شوند نه جایگزینش؛ همین برای
CSRF_TRUSTED_ORIGINS و CORS_ALLOWED_ORIGINS هم اعمال شد.
مقدارِ موجود ولی خالی: PUBLIC_BASE_URL در .env هست و خالی است، و
os.environ.get فقط وقتی کلید *نباشد* پیش‌فرض می‌دهد. نتیجه‌اش paymentUrl
نسبی و callbackِ خالیِ زرین‌پال بود — خرابی‌ای که فقط موقعِ اولین پرداختِ
واقعی معلوم می‌شود. حالا مقدارِ خالی هم به پیش‌فرض می‌افتد.
این سه‌تا همان‌هایی‌اند که تا امروز مسئولِ سرور باید دستی به .env اضافه
می‌کرد و چون در .env.example هم نبودند، هر بار از نو کشف می‌شدند. حالا در
همان فایل مستند شده‌اند و تست نگهبانشان است.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
سه بار پشتِ سر هم همین الگو تکرار شد: یک متغیرِ محیطی ست نبود، جنگو موقعِ
بالا آمدن مرد، و از بیرون فقط «502 Bad Gateway» دیده شد. کسی که سرور را بالا
می‌آورد هیچ سرنخی نداشت، و تشخیص هر بار یک رفت‌وبرگشتِ یک‌روزه بود.
ALLOWED_HOSTS و CSRF_TRUSTED_ORIGINS حالا دامنه‌های شناخته‌شده‌ی خودمان را
پیش‌فرض دارند. CSRF مخصوصاً مهم است: بدونش ورود به پنلِ ادمین از پشتِ پراکسیِ
HTTPS «CSRF verification failed» می‌دهد و علتش از پیام معلوم نیست.
SECRET_KEY اگر ست نباشد، در پروداکشن یک کلیدِ تصادفیِ واقعی ساخته و در
.django_secret_key نگه داشته می‌شود (۰۶۰۰، خارج از گیت). همان‌قدر
غیرقابلِ حدس، بدونِ یک قدمِ دستیِ دیگر؛ و چون روی دیسک می‌ماند، ری‌استارت
نشست‌های کاربران را باطل نمی‌کند.
CACHE_URL نبودن دیگر مانعِ بالا آمدن نیست. مشترک نبودنِ کش بینِ workerها یک
ضعفِ واقعی‌ست ولی دلیلِ خوبی برای خوابیدنِ کلِ سرویس نیست؛ حالا بالا می‌آید و
/api/health صریحاً هشدار می‌دهد. تستِ مربوطه هم از «باید بالا نیاید» به
«باید بالا بیاید ولی بی‌صدا نماند» تغییر کرد.
متغیرِ محیطی همچنان بر همه‌ی این پیش‌فرض‌ها اولویت دارد.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
سه حالتِ خراب که هیچ‌کدام در لاگِ سرور ردی نمی‌گذارند و فقط وقتی کشف می‌شدند
که یک آدم از بیرون اپ را دستی امتحان کند.
CORS_ALLOWED_ORIGINS فقط از env خوانده می‌شد و با DEBUG روشن به localhost
محدود می‌ماند. یعنی بک‌اندِ کاملاً سالم، ولی مرورگر همه‌ی درخواست‌های
math.tadrisino2.ir را بلاک می‌کند — خطایی که سمتِ سرور دیده نمی‌شود و فقط در
کنسولِ مرورگر پیداست. origin های شناخته‌شده حالا پیش‌فرضِ داخلِ کدند تا یک
متغیرِ فراموش‌شده اتصال را نشکند؛ env همچنان بازنویسی‌شان می‌کند.
/api/health حالا warnings هم می‌دهد. مهم‌ترینش: با DEBUG روشن روی سرورِ عمومی،
DEV_MASTER_OTP یعنی هر کسی با کدِ 0000 می‌تواند به‌جای هر شماره‌ای وارد شود.
این تا امروز فقط با خواندنِ تنظیماتِ سرور معلوم می‌شد، و ما به سرور دسترسی
نداریم. allowedOrigins هم برگردانده می‌شود تا مشکلِ CORS از بیرون قابلِ
تشخیص باشد.
deploy.sh قبل از دست زدن به دیتابیس متغیرهای لازم را بررسی می‌کند و با پیامِ
روشن می‌ایستد، به‌جای اینکه وسطِ کار بشکند و 502 بدهد.
.env.production.example همان‌ها را یک‌جا مستند می‌کند.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
بالا آوردنِ نسخه‌ی جدید تا الان چند کارِ دستی به ترتیبِ درست بود (pull، نصبِ
وابستگی‌ها، مهاجرت، استاتیک، ری‌استارت) و فراموش شدنِ هر کدام اپ را می‌خواباند
با خطایی که از بیرون فقط «502 Bad Gateway» دیده می‌شد. همین الان هم سرور
دقیقاً به همین دلیل خوابیده: کامیتِ ac1b1af پکیجِ django-cors-headers را اضافه
کرد، و بدونِ pip install جنگو با ModuleNotFoundError بالا نمی‌آید.
deploy.sh همه را به ترتیب و idempotent انجام می‌دهد. pip install همیشه اجرا
می‌شود، نه فقط وقتی requirements عوض شده — تشخیصِ «عوض شده یا نه» خودش یک جای
فراموش‌شدنیِ دیگر است. آخرِ کار خودش سلامت را بررسی می‌کند و اگر بالا نیامده
باشد علت‌های رایج را چاپ می‌کند، به‌جای اینکه کسی بعداً از بیرون کشفش کند.
GET /api/health وضعیت را بدونِ احراز و بدونِ SSH بیرون می‌دهد: دیتابیس،
مهاجرت‌های اعمال‌نشده، کش، و شمارشِ پایه/درس/سوال روی همان سرور. مهم‌ترینش
مهاجرتِ اعمال‌نشده است — حالتی که اپ ظاهراً بالا می‌آید و بعد زیرِ بارِ واقعی
با خطای ستونِ ناموجود می‌شکند. عمداً هیچ سکرتی برنمی‌گرداند، فقط بله/خیرِ
«تنظیم شده».
۵۰۳ برمی‌گرداند وقتی دیتابیس/کش/مهاجرت خراب است تا پایشِ خودکار بتواند رویش
حساب کند؛ نبودِ محتوا خرابی حساب نمی‌شود ولی گزارش می‌شود.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
سینیور خواست زودتر به فرانت‌اند وصل شویم تا از آنجا هم تست شود. این‌ها
سمتِ ما لازم بودند:
CORS با allowlist صریح (نه ALLOW_ALL): احرازِ هویتِ ما توکنِ Bearer در هدر
است، پس origin ناشناس نباید از مرورگرِ کاربر به API ما بزند.
CORS_ALLOW_CREDENTIALS عمداً خاموش می‌ماند — کوکی‌ای در کار نیست و روشن
کردنش فقط سطحِ حمله اضافه می‌کند. CorsMiddleware بالاتر از CommonMiddleware
گذاشته شد وگرنه ریدایرکتِ APPEND_SLASH و خطای ۴۰۰ هدرِ CORS نمی‌گیرند و در
مرورگر به‌شکلِ خطای مبهمِ شبکه دیده می‌شوند.
PATCH /api/user/profile اضافه شد؛ تا پیش از این هیچ راهی برای ثبتِ نامِ
کاربر نبود. GET /api/home بدونِ پارامتر حالا پایه‌ی ذخیره‌شده‌ی کاربر را
برمی‌گرداند و POST /api/ai/ask فقط با lessonId کار می‌کند — هر دو برای
اینکه فرانت لازم نباشد پایه را خودش نگه دارد. questionCount به
lessons/{id}/intro اضافه شد.
docs/frontend/api.ts و README.md کلاینتِ تایپ‌دار و راهنمای اتصال‌اند، از
روی OpenAPI واقعیِ همین سرویس تولید شده‌اند.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
Two bugs made self-ingested content useless, both silently:
- _payload wrote `chapter_number` (int) while math retrieval filters on
`chapter` (the full "فصل ۲: کسر" string), so anything we ingest could
never match a search — no error, just permanently invisible content.
- ingest_pdf flattened the vision extraction into one text blob and threw
away type/keywords/generalSolution/problem/solution. LessonChunk is the
source of truth, so rebuilding meant paying for vision again — and the
problem/solution pairs are the input for building lesson questions.
LessonChunk now stores those fields and _payload emits them under the same
keys the other team's collections use, so ours and theirs stay one shape.
Also fixes a regression from the whitenoise commit: the Manifest storage
variant raises when staticfiles.json is absent, which broke all 23 admin
rendering tests (Django forces DEBUG=False in tests, so USE_FINDERS is off)
and would have taken the admin panel down entirely the day DEBUG=0 ships
without a collectstatic run.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
Admin/DRF/Swagger CSS and JS never load under gunicorn since Django's
staticfiles app only auto-serves through `runserver`. WHITENOISE_USE_FINDERS
is tied to DEBUG so no collectstatic step is needed while DEBUG=1.
Co-Authored-By: Claude Sonnet 5 <noreply@anthropic.com>
Admin login (and any POST form) fails with "Origin checking failed"
behind a proxy that terminates TLS, since Django had no trusted-origins
list configured at all.
Co-Authored-By: Claude Sonnet 5 <noreply@anthropic.com>
payment.services.call_payment_gateway was a stub returning a fake
payment.gateway/pay/{id} URL. It's replaced with a real Zarinpal
integration (payment/zarinpal.py, Payment API v4):
- create_order/CreateOrderView still never call Zarinpal directly —
paymentUrl points at our own GET /api/payment/orders/{id}/pay
(PaymentRedirectView), which requests the real Zarinpal authority on
first visit and redirects to StartPay. This keeps order creation from
depending on Zarinpal's uptime/latency, and means none of the existing
purchase/idempotency tests needed to change.
- GET /api/payment/zarinpal/callback (ZarinpalCallbackView) is where
Zarinpal redirects the user back to; it always re-verifies
server-to-server via zarinpal.verify_payment before marking an order
paid, so a forged Status=OK in the query string alone does nothing.
- zarinpal.py fails closed (503 / invalid) when ZARINPAL_MERCHANT_ID
isn't configured, matching payment/bazaar.py's existing convention —
never a fake successful payment.
Adds Order.gateway_authority, PUBLIC_BASE_URL/ZARINPAL_* settings, and
a payment_pay throttle scope.
Co-Authored-By: Claude Sonnet 5 <noreply@anthropic.com>
settings.py
- DATABASES.default.CONN_MAX_AGE from DB_CONN_MAX_AGE env (default 60);
harmless on SQLite, saves a TCP+auth handshake per request on Postgres.
- DEFAULT_RENDERER_CLASSES: BrowsableAPIRenderer only when DEBUG — no
HTML API browser or its overhead in production.
- DEFAULT_THROTTLE_RATES['read'] = READ_THROTTLE_RATE env (default
120/min): a cheap ceiling for the hot GET endpoints.
- AUTH_USER_CACHE_TTL env (default 0 = off): TTL for the per-request
user-row cache added in a later commit; 0 keeps current behaviour.
.env.example
- document DB_CONN_MAX_AGE / AUTH_USER_CACHE_TTL / READ_THROTTLE_RATE.
Co-Authored-By: Claude Sonnet 5 <noreply@anthropic.com>
settings.py
- load .env via python-dotenv (override=False) so local runs and the RAG
keys work without `export`; production/docker env still wins.
- add 'rag' to INSTALLED_APPS.
- new RAG / AI provider block: OPENAI_API_KEY / OPENAI_BASE_URL (GapGPT)
/ OPENAI_CHAT_MODEL / OPENAI_VISION_MODEL / OPENAI_EMBEDDING_MODEL /
OPENAI_TIMEOUT_SECONDS, QDRANT_URL / QDRANT_API_KEY,
RAG_COLLECTION_NAME_TEMPLATE / RAG_GRADE_TITLE_OVERRIDES /
RAG_RETRIEVAL_TOP_K / RAG_FORCE_MOCK / RAG_ANSWER_CACHE_TTL.
- add 'rag_ingest' to DEFAULT_THROTTLE_RATES.
- under `manage.py test`: force RAG_FORCE_MOCK on and RAG_ANSWER_CACHE_TTL
to 0 so no test hits OpenAI/Qdrant or a warm cache.
urls.py
- mount rag.urls under /api/.
requirements.txt
- python-dotenv; openai, qdrant-client; pymupdf / pdf2image / pillow
(optional, only for PDF ingestion).
.env.example
- document the OPENAI_* / QDRANT_* / RAG_* keys, the discovered Qdrant
collection names, and the parked OPENAI_API_KEY_OPENAI_DIRECT slot
(no provider-switch logic by design).
Co-Authored-By: Claude Sonnet 5 <noreply@anthropic.com>
