MathApp/rag/services/lesson_context.py

"""
از یک `lessonId` به مقصدِ retrieval در Qdrant.

چرا لازم است: تا پیش از این، برای اینکه پاسخِ دستیار به کتاب استناد کند، اپ
باید `subject` + `grade` («نهم») + `lessonNumber` (شماره‌ی فصل) را خودش
می‌فرستاد — یعنی فرانت باید از جزئیاتِ داخلیِ نام‌گذاریِ collectionهای Qdrant
خبر می‌داشت. اگر نمی‌فرستاد (که حالتِ طبیعی است: اپ فقط می‌داند دانش‌آموز روی
کدام درس است)، retrieval کلاً رد می‌شد و مدل بدونِ پشتوانه‌ی کتاب جواب می‌داد —
بی‌هیچ خطایی، فقط جوابِ ضعیف‌تر.

حالا که Grade/Unit از روی ساختارِ خودِ کتاب ساخته می‌شوند
(`seed_curriculum_from_textbook`)، همین زنجیره کافی‌ست:

    Lesson → Node → Unit(عنوان = «فصل ۴: توان و ریشه») → Grade(عنوان = «پایه نهم»)

پس اپ فقط `lessonId` می‌فرستد و بقیه اینجا درمی‌آید. مقادیرِ صریحِ درخواست
همیشه اولویت دارند؛ این فقط جای خالی را پر می‌کند.
"""
import logging
import re

from .known_collections import MATH_CHAPTERS

logger = logging.getLogger(__name__)

# «پایه نهم» / «پایهٔ نهم» / «نهم دبستان» → «نهم»
_GRADE_PREFIX = re.compile(r'^\s*پایه[‌ٔ\s]*')


def normalize_grade_title(title: str) -> str:
    """عنوانِ Grade در دیتابیس → همان رشته‌ای که در نامِ collection می‌آید."""
    return _GRADE_PREFIX.sub('', (title or '').strip()).strip()


def resolve_from_lesson(lesson_id) -> dict:
    """
    {'subject', 'gradeTitle', 'chapter'} — هر کدام که پیدا شود.

    هیچ‌وقت استثنا نمی‌دهد: نبودنِ درس یا نخوردنِ عنوانِ فصل با کاتالوگ، یعنی
    «نتوانستیم حدس بزنیم»، نه خطا — همان مسیرِ قبلی (پاسخِ عمومی) ادامه می‌یابد.
    """
    if lesson_id in (None, ''):
        return {}
    try:
        lesson_id = int(lesson_id)
    except (TypeError, ValueError):
        return {}

    try:
        from content.models import Lesson

        lesson = (
            Lesson.objects
            .select_related('node__unit__grade', 'node__unit__subject')
            .filter(pk=lesson_id)
            .first()
        )
    except Exception:  # noqa: BLE001 — اپ content ممکن است در دسترس نباشد
        logger.exception('rag.lesson_context: خواندنِ درس %s شکست خورد', lesson_id)
        return {}

    if lesson is None:
        return {}

    unit = lesson.node.unit
    grade_title = normalize_grade_title(unit.grade.title)
    if not grade_title:
        return {}

    # کتاب از خودِ فصل می‌آید (`Unit.subject`)، نه از حدسِ روی عنوان: یک پایه چند کتاب دارد و
    # عنوانِ فصل بینِ کتاب‌ها می‌تواند تکرار شود. عنوانِ Unit همان رشته‌ی دقیقِ فصل است؛ در جدولِ
    # فصل‌های همان کتاب دنبالش می‌گردیم تا شماره‌ی فصل دربیاید. برابریِ رشته‌ای عمدی‌ست: فیلترِ
    # Qdrant هم روی همین رشته‌ی دقیق است، پس اگر اینجا نخورد آنجا هم نمی‌خورد.
    unit_title = (unit.title or '').strip()
    subject = unit.subject.title
    for number, title in MATH_CHAPTERS.get((subject, grade_title), {}).items():
        if title == unit_title:
            return {'subject': subject, 'gradeTitle': grade_title, 'chapter': number}

    logger.info(
        'rag.lesson_context: عنوانِ فصل «%s» (پایه %s) در کاتالوگ نبود',
        unit_title, grade_title,
    )
    return {'gradeTitle': grade_title}


def resolve_from_grade(grade_id) -> dict:
    """
    {'subject', 'gradeTitle'} برای وقتی که هیچ درسی در کار نیست.

    صفحه‌ی «از پی بپرس» از نوارِ پایینِ اپ باز می‌شود، نه از داخلِ یک درس؛
    پس نه lessonId دارد نه (اگر فرانت نفرستد) subject. بدونِ این تابع retrieval
    کلاً رد می‌شد و همه‌ی جواب‌های آن صفحه عمومی بودند.

    ⚠️ از ۲۰۲۶-۱۰-۱۱ یک پایه چند کتاب دارد (دوازدهم: حسابان، هندسه، گسسته). این تابع فقط
    «اولین کتابِ پایه» را برمی‌گرداند (ترتیبِ ثبتِ کتاب‌ها در `TEXTBOOKS`: ریاضی/حسابان پیش از
    هندسه…)؛ دانش‌آموزی که در اپ «هندسه» را انتخاب کرده باید `subject` را صریح بفرستد تا از
    کتابِ خودش جواب بگیرد. فصل معلوم نیست و جستجو روی کلِ همان کتاب انجام می‌شود.
    """
    from .config import resolve_grade_title

    grade_title = resolve_grade_title(grade_id)
    if not grade_title:
        return {}
    for subject, grade in MATH_CHAPTERS:
        if grade == grade_title:
            return {'subject': subject, 'gradeTitle': grade_title}
    return {'gradeTitle': grade_title}