سرورِ production از روزِ اول `{"grades": []}` برگردانده: دیتابیس gitignore است
(درست هم هست) و تنها راهِ پر کردنش اجرای `rag_import_collection` و بعد
`seed_curriculum_from_textbook` روی همان سرور بود — یعنی وابستگی به Qdrant، به
اعتبارِ AI که تمام شده، و به کسی که SSH دارد. نتیجه این شد که هیچ‌کس نتوانست
چیزی را تست کند.
حالا برنامه‌ی درسی در `content/seed/curriculum.json` کامیت می‌شود (۴ پایه، ۳۱
فصل، ۱۶۸ مبحث، ۱۳۰۰ درس، ۵۲۷ کیلوبایت متن) و `deploy.sh` خودش بالا می‌آوردش.
سرورِ تازه نه Qdrant می‌خواهد نه ترمینال.
`db.sqlite3` عمداً کامیت نمی‌شود: باینری است، دیف نمی‌شود، و هر دیپلوی محتوای
سرور — و فردا پاسخ‌های کاربران — را با نسخه‌ی لوکالِ یک نفر جایگزین می‌کند.
سوال‌ها با مسیرِ عنوان ذخیره می‌شوند نه با lessonId. این تصمیمِ اصلیِ کامیت
است: لوکالِ ما ۱۳۰۷ درس دارد با idهای ۳ تا ۲۰۰۵ (جای خالی، از پاک شدنِ دیتای
دمو)، و همان کوریکولوم روی دیتابیسِ خالی idهای ۱ تا ۱۳۰۷ می‌گیرد. با id،
سوالِ درسِ ۳ روی سرور به درسِ بی‌ربطی می‌چسبید — بدونِ هیچ خطایی. تست
`test_question_follows_the_title_path_not_the_id` همین را نگه می‌دارد.
`seed_content` ایدمپوتنت است و هیچ‌چیز پاک نمی‌کند: کوریکولوم با عنوان
هم‌سان‌سازی می‌شود و سوالِ تکراری رد می‌شود (`skip_existing`). روی سروری که
کاربرِ واقعی دارد، دیپلوی نباید بتواند محتوا یا پاسخی را از بین ببرد — و
ادمین باید بتواند سوالِ سیدشده را اصلاح کند بی‌آنکه دیپلویِ بعدی برش گرداند.
ردیف‌های `[DEMO]`/`[SEED]` موقعِ export کنار گذاشته می‌شوند؛ آن‌ها همان‌هایی‌اند
که `purge_demo_data` برای پاک کردنشان نوشته شد و جایشان در فایلی که مستقیم روی
production لود می‌شود نیست.
هنوز صفر سوالِ واقعی داریم: هر ۱۴ سوالِ لوکال رویِ ردیف‌های دمو بودند. مسیرِ
سوال‌ها ساخته و تست شده، ولی تا وقتی اعتبارِ AI شارژ نشود فایلش خالی می‌ماند.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
دو حالتی که فقط روی سرورِ واقعی پیش می‌آیند، نه اینجا.
اسکریپت‌های قدیمیِ activate به PS1 بدونِ محافظ دست می‌زنند و زیرِ set -u با
«unbound variable» کلِ دیپلوی را می‌خوابانند — venv اینجا سالم است ولی venv
سرور لزوماً نه، پس set -u دورِ همان یک خط موقتاً خاموش می‌شود.
بررسیِ سلامت فقط 127.0.0.1:8000 را می‌زد. اگر gunicorn روی سوکت یا پورتِ
دیگری باشد، دیپلویِ کاملاً موفق هم با پیامِ خطا تمام می‌شد. حالا آدرسِ
عمومی هم امتحان می‌شود و در پایان می‌گوید کدام آدرس‌ها را زده.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
بازبینیِ کارِ امروز، سه مورد پیدا کرد.
/api/health وقتی مهاجرتِ اعمال‌نشده وجود داشت می‌شکست: کدِ فهرست‌کردنِ
مهاجرت‌ها به migration.key تکیه می‌کرد که اصلاً وجود ندارد (فیلدها app_label
و name هستند). یعنی دقیقاً در همان حالتی که این بررسی برایش ساخته شده،
به‌جای نامِ مهاجرت‌ها فقط AttributeError برمی‌گرداند. حالا تستی دارد که
مهاجرتِ معلق را شبیه‌سازی می‌کند — چیزی که نبودش باعث شد اولین بار غلط بماند.
وارد کردنِ سوال با replace عددِ غلط گزارش می‌کرد: delete() در جنگو مجموعِ
همه‌ی ردیف‌های آبشاری را می‌دهد، پس «۵ سوال پاک شد» در واقع گزینه‌ها و
پاسخ‌ها را هم می‌شمرد.
deploy.sh بررسیِ متغیرهای محیطی‌اش با تنظیماتِ جدید ناسازگار شده بود:
متغیرهایی را اجباری می‌دانست که حالا پیش‌فرض دارند، و فقط شل را می‌خواند نه
.env — یعنی روی سرورِ درست هم دیپلوی را رد می‌کرد. حالا به‌جای تکرارِ منطقِ
تنظیمات، از خودِ جنگو می‌پرسد چه چیزی مؤثر است و گزارش می‌دهد.
کوچک‌تر: بررسیِ سلامت یک درخواست می‌زند نه دو تا، و شکستِ ری‌استارت دیگر
اسکریپت را بی‌صدا تمام نمی‌کند.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
دو فایلِ نمونه یعنی دو جا که باید هم‌زمان به‌روز بمانند، و همان چیزی بود که
قبلاً باعث شد نمونه عقب بماند و کسی که سرور را بالا می‌آورد نداند چه بنویسد.
حالا یک فایل، هم برای ماشینِ محلی هم برای سرور.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
سه حالتِ خراب که هیچ‌کدام در لاگِ سرور ردی نمی‌گذارند و فقط وقتی کشف می‌شدند
که یک آدم از بیرون اپ را دستی امتحان کند.
CORS_ALLOWED_ORIGINS فقط از env خوانده می‌شد و با DEBUG روشن به localhost
محدود می‌ماند. یعنی بک‌اندِ کاملاً سالم، ولی مرورگر همه‌ی درخواست‌های
math.tadrisino2.ir را بلاک می‌کند — خطایی که سمتِ سرور دیده نمی‌شود و فقط در
کنسولِ مرورگر پیداست. origin های شناخته‌شده حالا پیش‌فرضِ داخلِ کدند تا یک
متغیرِ فراموش‌شده اتصال را نشکند؛ env همچنان بازنویسی‌شان می‌کند.
/api/health حالا warnings هم می‌دهد. مهم‌ترینش: با DEBUG روشن روی سرورِ عمومی،
DEV_MASTER_OTP یعنی هر کسی با کدِ 0000 می‌تواند به‌جای هر شماره‌ای وارد شود.
این تا امروز فقط با خواندنِ تنظیماتِ سرور معلوم می‌شد، و ما به سرور دسترسی
نداریم. allowedOrigins هم برگردانده می‌شود تا مشکلِ CORS از بیرون قابلِ
تشخیص باشد.
deploy.sh قبل از دست زدن به دیتابیس متغیرهای لازم را بررسی می‌کند و با پیامِ
روشن می‌ایستد، به‌جای اینکه وسطِ کار بشکند و 502 بدهد.
.env.production.example همان‌ها را یک‌جا مستند می‌کند.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
بالا آوردنِ نسخه‌ی جدید تا الان چند کارِ دستی به ترتیبِ درست بود (pull، نصبِ
وابستگی‌ها، مهاجرت، استاتیک، ری‌استارت) و فراموش شدنِ هر کدام اپ را می‌خواباند
با خطایی که از بیرون فقط «502 Bad Gateway» دیده می‌شد. همین الان هم سرور
دقیقاً به همین دلیل خوابیده: کامیتِ ac1b1af پکیجِ django-cors-headers را اضافه
کرد، و بدونِ pip install جنگو با ModuleNotFoundError بالا نمی‌آید.
deploy.sh همه را به ترتیب و idempotent انجام می‌دهد. pip install همیشه اجرا
می‌شود، نه فقط وقتی requirements عوض شده — تشخیصِ «عوض شده یا نه» خودش یک جای
فراموش‌شدنیِ دیگر است. آخرِ کار خودش سلامت را بررسی می‌کند و اگر بالا نیامده
باشد علت‌های رایج را چاپ می‌کند، به‌جای اینکه کسی بعداً از بیرون کشفش کند.
GET /api/health وضعیت را بدونِ احراز و بدونِ SSH بیرون می‌دهد: دیتابیس،
مهاجرت‌های اعمال‌نشده، کش، و شمارشِ پایه/درس/سوال روی همان سرور. مهم‌ترینش
مهاجرتِ اعمال‌نشده است — حالتی که اپ ظاهراً بالا می‌آید و بعد زیرِ بارِ واقعی
با خطای ستونِ ناموجود می‌شکند. عمداً هیچ سکرتی برنمی‌گرداند، فقط بله/خیرِ
«تنظیم شده».
۵۰۳ برمی‌گرداند وقتی دیتابیس/کش/مهاجرت خراب است تا پایشِ خودکار بتواند رویش
حساب کند؛ نبودِ محتوا خرابی حساب نمی‌شود ولی گزارش می‌شود.
Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
