Tadrisino API

بک‌اندِ اپلیکیشنِ آموزشیِ تدریسینو — یک REST API روی Django که برنامه‌ی درسی، آزمون‌ها، پیشرفتِ کاربر، دستیارِ هوشِ مصنوعی، اشتراک و پرداخت را سرو می‌کند.

فرانت‌اند ریپوی جداگانه‌ای است (MathApp_frontend). قراردادِ بینِ دو طرف، اسکیمای OpenAPI همین ریپوست — نه حافظه‌ی کسی، نه یک فایلِ دستی. هر تغییری در API باید از آنجا دیده شود.

وضعیت	روی پروداکشن، در حالِ سرویس‌دهی
آدرسِ زنده	https://mathapi.tadrisino2.ir · سلامت
استک	Python 3.11+ · Django 5.2 · DRF · SQLite · Qdrant (RAG)
API	۶۰ اندپوینت · مستنداتِ زنده در /api/docs/
تست	۵۳۰ تست، همه سبز (python manage.py test)
محتوا	۸ پایه · ۵۸ فصل · ۲۶۳ نود · ۲٬۶۱۷ درس · ۲٬۴۶۳ سوال

---

شروعِ سریع

python3 -m venv venv && source venv/bin/activate
pip install -r requirements.txt
cp .env.example .env            # برای توسعه‌ی محلی: DJANGO_DEBUG=1 را ست کنید
python manage.py migrate
python manage.py seed_content   # برنامه‌ی درسی و سوال‌های واقعی از content/seed/
python manage.py runserver

سرویس روی http://127.0.0.1:8000 بالا می‌آید. .env خودکار خوانده می‌شود — لازم نیست چیزی را export کنید.

Swagger UI	/api/docs/
Redoc	/api/redoc/
اسکیمای OpenAPI	/api/schema/
پنلِ ادمین	/admin/
سلامتِ سرویس	/api/health

اولین درخواست در Swagger: POST /api/auth/session با {"type":"guest","deviceId":"d_test1"} بزنید، token را بردارید، روی Authorize کلیک کنید و همان رشته را (بدونِ کلمه‌ی Bearer) وارد کنید.

دستورهای پرکاربردِ دیگر:

python manage.py test               # کلِ تست‌سوییت
python manage.py createsuperuser    # دسترسی به /admin
python manage.py seed_test_data     # داده‌ی ساختگی برای توسعه (فقط محلی)

---

معماری

هر اپ یک مسئولیت دارد و مدل‌های خودش را نگه می‌دارد:

اپ	مسئولیت
accounts	هویت، session، ورود با OTP
content	برنامه‌ی درسی، درس، سوال، پیشرفت روی نقشه
progress	آمار، لیدربرد، streak، شخصیت‌های بازی
ai_tutor · rag	دستیارِ هوشِ مصنوعی: بازیابی از Qdrant + تولید با GPT
subscription · payment · discount	پلن، سفارش، تراکنش، کدِ تخفیف
notifications · affiliate · support · family · campaigns	امکاناتِ جانبی
statuslog	لاگِ عمومیِ تغییرِ وضعیت، مستقل از بقیه
config	تنظیمات، روت‌های اصلی، middleware

سه تصمیمِ معماری که غیرِبدیهی‌اند و دانستنشان لازم است:

• احرازِ هویت، سیستمِ خودمان است نه جنگو. توکنِ bearerِ امضاشده و stateless با django.core.signing (بدونِ کتابخانه‌ی JWT)، پشتیبانی‌شده با مدلِ accounts.Session. accounts.User عمداً AUTH_USER_MODEL نیست — یک مدلِ بیزنسیِ مستقل است. هدرِ نامعتبر یعنی درخواستِ ناشناس، نه خطا؛ هر ویو خودش تصمیم می‌گیرد که آیا ورود لازم است یا نه (accounts/authentication.py).
• اپ‌ها با قرارداد از هم جدا شده‌اند، نه با ForeignKey. ارجاعِ بینِ اپ‌ها با user_id و object_id + label انجام می‌شود تا هر اپ بعداً قابلِ جدا شدن باشد. FK بینِ اپ‌ها اضافه نکنید.
• محدودیتِ نرخ (throttle) متمرکز است. هر اندپوینتِ حساس یک throttle_scope دارد و نرخش در REST_FRAMEWORK['DEFAULT_THROTTLE_RATES'] داخلِ config/settings.py تعریف می‌شود. اندپوینتِ جدید یعنی هر دو.

جزئیاتِ بیشتر: docs/architecture.md.

---

دیپلوی

کلِ انتشار یک خط است:

ssh -t administrator@78.38.35.249 \
  'cd ~/mathapp-v2 && ./deploy.sh; sudo systemctl restart zareian-mathapp'

deploy.sh کد را می‌گیرد، وابستگی‌ها را نصب می‌کند، مهاجرت می‌زند، محتوا را seed می‌کند، فایل‌های استاتیک را جمع می‌کند و در پایان ثابت می‌کند که سرویس واقعاً ری‌استارت شده — نه اینکه فقط فرض کند. ری‌استارت جداست چون sudo داخلِ اسکریپت نمی‌تواند رمز بپرسد.

پس از هر انتشار، از بیرون و بدونِ SSH تأیید کنید:

curl https://mathapi.tadrisino2.ir/api/health

200 یعنی سالم، 503 یعنی چیزی واقعاً خراب است. هیچ سکرتی برنمی‌گرداند.

رویه‌ی کامل — متغیرهای محیطی، ورودِ توسعه‌دهنده‌ها، بکاپ، عیب‌یابی: docs/operations.md.

---

مستندات

سند	موضوع
docs/operations.md	دیپلوی، متغیرهای محیطی، سلامت، بکاپ، ورودِ توسعه‌دهنده‌ها
docs/security-before-production.md	پیش از کاربرِ واقعی: هرچه برای دمو عمداً باز مانده، خطرش و راهِ بستنش
docs/content-authoring.md	افزودن و ویرایشِ محتوا از پنلِ ادمین، ساختِ انبوهِ سوال
docs/architecture.md	تصمیم‌های معماری و دلیلشان
docs/frontend/README.md	راهنمای اتصالِ فرانت‌اند + کلاینتِ تایپ‌دار
docs/docker.md	استکِ لاگِ محلی (Loki + Alloy + Grafana)
docs/extraction-playbook.md	استخراجِ محتوا از کتاب با مدلِ ویژن و هزینه‌هایش

---

محدودیت‌های شناخته‌شده

اینها عمداً نوشته شده‌اند تا کسی دوباره کشفشان نکند:

• دیتابیس هنوز SQLite است، نه Postgres. برای حجمِ فعلی کافی‌ست، ولی تک‌نویسنده بودنش اولین گلوگاهِ مقیاس است.
• بکاپِ خودکار وجود ندارد. db.sqlite3 در گیت نیست و تنها نسخه‌ی داده‌ی کاربران است. روشِ بکاپِ دستی در docs/operations.md آمده؛ خودکار کردنش اولین کارِ ارزشمندِ بعدی است.
• CACHE_URL روی سرور ست نشده، پس محدودیتِ نرخ بینِ workerها مشترک نیست. Redis روی همان ماشین بالاست. /api/health این را هشدار می‌دهد.
• KAVENEGAR_API_KEY تنظیم نشده، پس POST /api/auth/otp/request برای شماره‌های واقعی 503 می‌دهد. راهِ ورودِ تیمِ توسعه در docs/operations.md توضیح داده شده.
• پوششِ محتوا یکدست نیست. پایه‌های هشتم تا دوازدهم کاملند (هر نود چهار سوال)؛ در پایه‌های سوم/ششم/هفتم ۳۹ نود از ۱۴۵ کمتر از چهار سوال دارند — هیچ‌کدام خالی نیست، پس روی نقشه نودِ غیرقابلِ بازی وجود ندارد.
• محتوای ویدیویی وجود ندارد، هرچند Lesson.kind و video_url می‌توانند بیانش کنند.
• DEV_MASTER_OTP (کد 0000) باید پشتِ DEBUG بماند. روشن بودنش یعنی هر کسی می‌تواند به‌جای هر کاربری وارد شود. /api/health هشدارش می‌دهد.